स्वयम्भूनाथ

"स्वयम्भू" शब्दको अर्थ आफैं उत्पन्न भएको भन्ने हुन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार काठमाडौं उपत्यका पहिले ठूलो ताल थियो। त्यस तालको बीचमा आफैं प्रकाश प्रकट भएको स्थानमा पछि स्वयम्भूनाथ स्तूप निर्माण गरिएको विश्वास गरिन्छ।

प्रमुख विशेषताहरू

• विशाल सेतो गुम्बज र सुनौलो शिखर।

• चारैतर्फ रहेका बुद्धका आँखा, जसले ज्ञान, करुणा र सर्वदर्शी चेतनाको प्रतीक जनाउँछन्।

• स्तूप वरिपरि प्रार्थना चक्र (Prayer Wheels), चैत्य, मन्दिर र गुम्बाहरू छन्।

• यहाँ सयौँ बाँदर बस्ने भएकाले यसलाई "Monkey Temple" पनि भनिन्छ।

• स्तूपसम्म पुग्न करिब ३६५ वटा सिँढी चढ्नुपर्छ।

धार्मिक महत्व

• बौद्ध धर्ममा: भगवान बुद्धको ज्ञान, शान्ति र करुणाको प्रतीक।

• हिन्दू धर्ममा: सरस्वती, हरती माता, गणेश, शिव आदि देवताका मन्दिरहरू पनि भएकाले हिन्दूहरूका लागि पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण तीर्थस्थल हो।

विश्व सम्पदा

स्वयम्भूनाथ सन् १९७९ मा UNESCO को विश्व सम्पदा सूची (World Heritage Site) मा सूचीकृत भएको थियो।

यहाँबाट देखिने दृश्य

स्वयम्भूनाथको टुप्पोबाट सम्पूर्ण काठमाडौं उपत्यकाको मनोरम दृश्य देख्न सकिन्छ। विशेषगरी सूर्योदय र सूर्यास्तको समयमा यहाँको दृश्य अत्यन्त आकर्षक हुन्छ।

भ्रमणका लागि उपयुक्त समय

• असोज–मंसिर (सेप्टेम्बर–नोभेम्बर)

• फागुन–वैशाख (फेब्रुअरी–अप्रिल)

• बिहानको समयमा मौसम सफा हुने भएकाले भ्रमणका लागि विशेष उपयुक्त मानिन्छ।

रोचक तथ्य

• स्वयम्भूनाथ नेपालका सबैभन्दा चिनिने धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरूमध्ये एक हो।

• यहाँ बुद्ध जयन्ती, ल्होसार लगायतका पर्वहरू भव्य रूपमा मनाइन्छन्।

• हरेक वर्ष हजारौँ स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक र तीर्थयात्री यहाँ दर्शन गर्न आउँछन्।